Takk for i år –

Lagt ut

Etter nok eit fantastisk Herøyspel vil vi takke alle frivillige som både før, under og etter er med å gjere dette til Herøyspelet «Kongens Ring» -ei historisk, kulturell og dramatisk spelhelg år etter år. 25 år neste år! Takk til komitéleiarar og bidragsytarar på så mange område. I lag får vi det til!

Sjåast neste sommar!

 

 

Pilegrimsdag under Herøyspelet

Lagt ut

batar

Herøy kystmuseum har ei rekke ulike båtar. Søndag kan ein ro til kyrkje som ein ekte kystpilegrim. Tekst/Foto: Herøyspelet


Etter morgonbøna kan du ro til kyrkje på Herøy. Så er det tid for rjomegraut, pilegrimsvandring og spel.

Herøyspelet er ein del av den nasjonale kystpilegrimsleia og spelsøndagen byr på ein heil dag der du kan delta på ein eller fleire delar av ein pilegrimsdag.

Søndagen startar med morgonbøn i Stokksund kyrkje. Dei som vil kan ro derifrå og til Herøy der det blir økumenisk gudsteneste på deni gamle kyrkjetomta. Det går også buss for dei som ønskjer det.

 

Vesterled

Gudstenesta vil ha eit pilegrimspreg. Mellom anna blir frikyrkjepastor frå Sula, Jan Løkkeborg, med. Han har i fleire år leia pilegrimsvandringar til det kjende pilegrimsmålet Lindisfarne i Nord-England. Han har også erfaring frå pilegrimsvandring i ørkenen i Egypt. Songar og andre innslag vil vere inspirerte av kristne sysken i vesterled.

heroyberga

Gudstenesta foregår på den gamle kyrkjetomta på Herøyberga. Foto: Herøyspelet

 

Etter kyrkja er det tid for mat og kvile før det vert sett opp kort pilegrimsvandring på Herøy. Leiar på Herøy kystmuseum, Håvard Hatløy, tek deltakarane med  gjennom den tusenårige kyrkjehistoria til Herøy.

Det startar med kyrkja som kan ha vorte påstarta så tidleg som på 1000-talet. Herøy var eit kyrkjeleg tyngdepunkt i middelalderen som hovudsete for eitt av to prestegjeld på Sunnmøre. Øvst på Herøy ligg også Klosterhaugen med spor etter ei middelalderbygning. I naturen veks det spor etter klosterdrift og på berget er det rissa inn eit bumerke som liknar bumerket til erkebiskopen. Skal ein tore å konkludere med at det var kloster på øya?

 

Spel og sverdslag om den sterke makt

Dagen kan avsluttast med Herøyspelet «Kongens Ring» som i det meir såpeopera-aktige spørsmålet om kven som skal ha hovdingdottera Unn, også handlar om kampen mellom ny og gamal tru og der eit av dei store spørsmåla er «Kva er den sterke makt i verda?»

bisp

Herøyspelet med kampen mellom ny og gamal tru er ein naturleg del av kystpilegrimsleia. Foto: Herøyspelet

I helga er det Herøyspel

Lagt ut

 

hspeloving

Hedvig Garshol, Eirik del Barco Soleglad, Ketil Høegh, Ingrid Megård Sæter og Gerald Pettersen i gang med øvingane på Herøy amfi. Tekst/Foto: Herøyspelet

 

Hovudrollene er i gang med øvingane og søndag ettermiddag samlast heile spelfamilien til første storøving.

 

– Spelplassen her er berre heilt fantastisk, og i slikt ver er det som eit glansbilde!

Ketil Høegh er førstereisgut i Herøyspelet og saman med dei andre profesjonelle skodespelarane no i gang med øvingane til Herøyspelet som i år vert sett opp for 24. gong på rad. Det er det ingen spel mellom Kinnaspelet i Florø og Stiklestadspelet i Nord-Trøndelag som kan vise til.

– Det var eg klar på heilt frå starten. Vi må halde kontinuiteten og kvaliteten – og auke kvaliteten år for år, seier regissør Gerald Pettersen som har vore med sidan spelet berre var ein ide.

 

Nye grep

Han gjer stadig nye grep for å gjere spelet betre og tydelegare. Og barnescena vert skriva heilt ny år for år. I tillegg gler han seg over nye skodespelarar som vil vere med på å føre spelet vidare.

– Nye skodespelarar kjem med nye tankar og nytt liv til spelet.

Ingrid Megård Sæter er sprellande fersk og nyutdanna. Det passar til rolla som ungjenta Unn. Herøyhovdingen vert i år spelt av Ketil Høegh med solid både skodespelarerfaring og erfaring frå utespel. For mange er han sist sett som «Brynjar» i tv-serien «Himmelblå» som no går på NRK laurdagskveldane.  Idun Losnegård er ny som trollkjerringa i spelet, men har også mangslungen erfaring frå utespel.

I tillegg til desse tre nye i Herøyspelfamilien kjem ei solid rekke av Herøyspel-erfaring frå Den Nationale Scene i Bergen.

 

Kongen tilbake på Herøy

Kongen, Audun Sandem, er med for andre gong i år. Over ein million tv-sjåarar opplevde han i «Kampen om tungtvannet» i vinter. No skal han kjempe med opprørske herjungar på Herøy amfi. Frode Bjorøy har tidlegare vore Ingolf Ynda i mange år. I år skal han svinge sverdet som Møre-Karl. Eirik del Barco Soleglad blir Ingolf Ynda for andre gong, medan Bjørn Willberg Andersen er superveteranen mellom dei profesjonelle skodespelarane og fyller rolla som Fe den synske for sekstande gong. Hedvig Garshol som Inga er også med å gi spelet kontinuitet.

hspeloving3 hspeloving2

Møre-Karl med sverdet og gode samtaler i amfiet. Foto: Herøyspelet

 

Snart er det spel!

Herøyspelet vert vist første helga i juli på Herøy amfi. Då skal det kjempast mellom gamal og ny tid, gamal og ny tru. Det er kjærleik mot plikt, sverdslag og indre kampar.

På scena myldrar det av 200 profesjonelle og amatørar, skodespelarar, kor og orkester som jobbar i lag for å gi publikum ei tidsreise og ei teateroppleving, musikk, spel og drama.  Bakteppet er det storslagne Stadhavet og sjefscenografen sender nokre gongar regn og nokre gongar sol.

Regissør Gerald Pettersen gir ros til heile det store apparatet som er i sving for å setje opp Herøyspelet. I tillegg til arbeidskraft og dugnadsånd frå lokale kjem ei rekkje profesjonelle i nøkkelposisjonar i for eksempel lyd, musikk og sminke.

– Og eg synest det vert eit veldig bra spel.

«Du har ikkje sett nokon ting om ikkje du har sett Kongens Ring»

Lagt ut

eliasoganthony2

Viking-brøla gjallar ut over bygda. På plenen blir det utkjempa harde slag medan replikkar frå Herøyspelet smell i lufta.

Elias Leinebø (snart tolv) og Anthony Leinebø (snart tolv) er gode naboar øvst i Leinebygda og kollegaer i Herøyspelet. Dei har tenestegjort for Herøyspel-kongen som flaggberarar fleire gongar og har kjent at dei har vore ein viktig brikke i spelet.

– Det kan ikkje vere ein stor landsby berre med ein høvding og dottera hans. Og ein konge utan vakter og flaggberarar hadde verka litt teit.

I år skal dei to flaggberarane over i nye roller som Herøy-barn. Det betyr tilpassing av nye grå og grøne kostymar – og innøving av nye steg og posisjonar,  dans og handlingar.

– Vi øver no på det mange gongar, og så klarer vi det etter kvart.

 

EliasogAnthonysomflaggberarar


Spenning og dramatikk i Herøyspelet

Elias og Anthony gler seg til spelet og øvingskveldane før spelet. Det er møte med nye folk, kjekke stunder bak scena – og premierefest for barna. Der er det både pizza, raud løpar og autografjakt i møte med dei profesjonelle skodespelarane. Og så kjem sjølve dagen. Premieren. Kanskje summar det frå opp mot tusen folk i amfiet. Bak haugar og hus på spelplassen gøymer skodespelarane seg. Det blir ønskt velkomen. Den første fløytetonen smyg seg over scena. Og spelet er i gang.

– Då er det litt skummelt. Og spesielt før første forestillinga, seier Elias.

– Ja, då har eg sommarfuglar i magen, fortel Anthony.

– Men utover spelhelga så vert vi litt meir vande med at folk ser på oss.

Og at det er verd å sjå på spelet er gutane ikkje i tvil om.

– Men det er litt skummelt, og kanskje bør dei minste ha ei jakke eller noko dei kan gøyme seg litt bak, og så ha med seg nokon vaksne som kan fortelje dei at det som skjer på scena kun er på liksom.

For det er drama i Herøyspelet, men også kjærleik og leik.

– Vi gler oss til å få vere Herøy-ungar. Det er litt meir som skjer for dei enn for flaggberarane.

eliasoganthony3kvadrat


Alle burde sjå Kongens Ring
Elias og Anthony har kontroll på både replikk og musikk – ein musikk som ikkje er av slaget dei høyrer på til vanleg.

– Men det også er ein del av moroa.

Favorittane til Elias og Anthony er Møre-Karl og Ingolf. Alt etter kvar i spelet ein er.

– Først liker vi Ingolf best, men så Møre-Karl meir og meir.

Kanskje blir dei to nesten-tolvåringane herjungar og med i flokken til Møre-Karl om nokre år. Dei er iallfall meir enn begeistra for spelet.

– Alle burde kome å sjå spelet. Det er veldig topp og så får ein vite korleis det var for tusen år sidan. Ein kan ikkje berre sitje å vere datanerdar heile sommaren, men heller kome på spel. Du har ikkje sett nokon ting om ikkje du har sett Kongens Ring.

Eva Mørkeset opnar Herøyspelet

Lagt ut

Eva Mørkeset

 Eva Mørkeset

 

Herøyspelet er ei stor teateroppsetning med mange barn og unge som deltek. 

Difor har Herøyspelet valt å invitere leiaren for barneTeatret Vårt i fylket, Eva Mørkeset, til å opne spelet.

Gjennom åra er det mange barn som har fått prøvd seg som skodespelarar og vore med på det store prosjektet som Herøyspelet er. Nokre av barna vert med i år etter år og haustar erfaring i å stå på ei scene, stille opp og vere ein del av eit stort apparat. Dei får både kjenne på slitet på førehand – og gleda undervegs og etterpå. Morten Gusdal som har ei av hovudrollene i spelet har vore med heilt sidan han var barn.

Eva Mørkeset seier ho er glad for å få lov til å opne spelet og ser på det som ei ære.
Mørkeset er skodespelar, men har også vore dagleg leiar for Jugendteatret i Ålesund og er no kunstnarleg leiar for avdelinga for barne- og ungdomsteater i Teatret Vårt.

Frå Kongens nei til Kongens Ring

Lagt ut

DSC_7769Kong Olav Haraldsson (Audun Sandem) i strid mot onde krefter. Foto: Odd Magne Kvalsund

 

Tekst: Torill Myren

Både den nye Herøyhovdingen og regissøren av Herøyspelet kjem frå innspeling av neste års storfilm; «Kongens nei».

 

Rollekabalen for Kongens Ring er no på plass, og ein har fått til ei god blanding av erfaring og friskt blod.

Mellom dei nye på rollelista er Ketil Høegh. Han er til dagleg tilknytt Hålogaland teater både som skodespelar og regissør, men er for tida på ei mengde tv-skjermar på ny-visinga av Himmelblå. Neste år blir han å sjå på kinolerreta i storfilmen «Kongens nei». Erik Poppe har regi på filmen som tek føre seg dei første dramatiske dagane då Tyskland invaderte Norge og kong Haakons nei som gav retning for Norges veg vidare under krigen. Under innspelinga arbeidde han i lag med Herøyspel-regissør Gerald Pettersen, og slik vart kontaktar knytte og ein ny Herøyhovding headhunta.

Ketil Høegh har mellom anna regissert det største utandørsspelet i Nord-Norge, Steigenspelet, og seier det skal bli artig å jobbe med Herøyspelet.

– Slike spel er samhald og dugnadsånd, det er samspel mellom amatørar og profesjonelle, og eifin sommarhending som ein gjer i lag. Det tiltalar meg.

 

Ny trollkjerring
Kjerring Bråte skal spelast av Idun Losnegård. Ho er tilsett ved Sogn og Fjordane Teater og har i tillegg rik utespelerfaring.

– Det er ingenting som å stå på ei utescene og rope mot naturkreftene, ler ho.

Idun Losnegård er dotter til manusforfattar Rolf Losnegård.

– Far seier lite og har passa seg for å blande seg inn, men eg skal spørje og det er gull verd å høyre kva som er hans tanke og intensjon med rolla. Og då han høyrde eg skulle vere Kjerring Bråte, så sa han «Ja, den rolla er kjempegod!».

Som Unn får vi i år møte Ingrid Megård Sæter. Ho ernyutdanna og vedgår at ho har aldri sett Herøyspelet.

– Men eg gler meg kjempemasse. Eg har høyrt masse om spelet frå Heidi Ruud Ellingsen som eg spelte i Lady Arbuthnott i lag med. Ho fortalt at det er av det flottaste ho har fått lov til å vere med på..

 

Bergensbanden
I tillegg til desse tre nye i Herøyspelfamilien kjem ei solid rekke av Herøyspel-erfaring frå Den Nationale Scene i Bergen.

Fe

Fe den Synske (Bjørn W. Andersen) Foto: Mariann Skorpen Berge

 

Kongen, Audun Sandem, er med for andre gong i år. Over ein million tv-sjåarar opplevde han i «Kampen om tungtvannet» i vinter. No skal han kjempe med opprørske herjungar på Herøy amfi. Frode Bjorøy har tidlegare vore Ingolf Ynda i mange år. I år skal han svinge sverdet som Møre-Karl. Eirik del Barco Soleglad blir Ingolf Ynda for andre gong, medan Bjørn Willberg Andersen er superveteranen mellom dei profesjonelle skodespelarane og fyller rolla som Fe den synske for sekstande gong. Hedvig Garshol som Inga er også med å gi spelet kontinuitet.

Herøyspelet vert vist første helga i juli på Herøy amfi.

 

OM SPELET:
Hovdingdottera Unn er forlova med Ingolf. Han er av rette folket, Herøyfolket, og utpeikt av foreldra tilUnn som komande svigerson. Ei vakker vårnatt rømer Unn frå plikt og tvang og inn i kjærleiken og kjærasteforhold med opprøraren Møre-Karl.

Inn i striden kjem Olav den Heilage og spør kven som har styrken til å ta på seg kongens ring?

Herøyspelet har gått første veka i juli kvart år sidan 1992. På scena myldrar det av 200 profesjonelle og amatørar, skodespelarar, kor og orkester som jobbar i lag for å gi publikum ei tidsreise og ei teateroppleving, spel og drama. «Kongens ring» har heile vegen lagt vekt på å halde kvalitet i musikken og spelet, kostymar og sminke, roller og regi.

Spelet vert vist i Herøy amfi som ligg på sagaøya Herøy der folk har samla seg i hundrevis av år både fordi øya har vore eit kyrkjeleg senter og etter kvart også handelsstad.

Herøy kystmuseum tek i dag vare på bygningar og historie, og arbeider med å vise fram Herøy Gard som ein handelsstad frå 1800-talet. På denne delen av øya Herøy, midt i tunet på den gamle handelstaden, driv Herøyspelet sin handel av billettar og effektar, mat og drikke. Rømmegraut, vaflar og fiskekaker er klassisk og god spelmat.

Med eit besøk på Herøy og Herøyspelet kan ein oppleve historia gjennom tusen år.

Herøyspelhelga kjem du til Herøy med tilrettelagt buss- og båtskyss.

Meir om tider, prisar, transport og så vidare finn du på wwww.heroyspelet.no

Herøy – med i den nasjonale kystpilegrimsleia

Lagt ut

bispHerøyspelet fortel mellom anna om Heilag-Olav og følgjet hans sitt besøk på Herøy og kampen mellom gamal og ny tru. Med tida vart øya Herøy eit kyrkjeleg tyngdepunkt. Foto: Herøyspelet

 

 

Herøy vert no ein del av den nasjonale satsinga på kystpilegrimslei.

 

Fem vestlandsfylke og fire bispedøme står bak når ein vil løfte fram den gamle kystpilegrimsleia til Nidaros. Herøy med si sentrale plassering og rike kyrkjehistorie var ein naturleg stoppestad på denne ferda.

– Herøy var strategisk sett heilt sikkert ein viktig del av pilegrimsferda til Nidaros, seier dagleg leiar ved Herøy kystmuseum, Håvard Hatløy.

 

Pilegrimsvandring og Herøyspel

I juli vert Herøy stoppestad for to pilegrimsvandringar. Den eine er ei om lag veke lang vandring gjennom Sunnmørsleia frå Borgund til Selje og Seljumannamessa. Den andre er ei vandring på Herøy i samband med Herøyspelet. Då kan ein få med økumenisk utegudsteneste på den gamle kyrkjetomta og vandring på Herøy leia av Håvard Hatløy som vil fortelje om øya si historie som kyrkjestad – og kanskje klosterstad? Fleire teikn kan tyde på at det også har vore kloster på Herøy. Til slutt på vandringa er det Herøyspelet «Kongens Ring» der to hundre aktørar dramatiserer Olav den heilage sitt møte med herøyværingar og herjungar og hans forsøk på å lære dei om den nye trua.

– Vi gler oss over å få vere ein del av kystpilegrimsleia på denne måten, seier styreleiar i Herøyspelet, Robert Voldnes. Herøyspelet handlar om brytningane mellom ny og gamal tru, og spelet foregår på ei øy med ei rik kyrkjeleg historie. Det gir spelet ein sjølvsagt plass i leia til kystpilegrimane.

 

Kulturminnedagane

Det vert også lokal vandring til hausten i samband med Kulturminnedagane.

Herøy kommunestyre har no vedteke at Herøy skal ha ei synleg rolle i satsinga og at Herøy gard skal vere fyrtårnet for den lokale satsinga på Kystpilegrimsleia.

Ordførar Arnulf Goksøyr seier ei slik satsing vil vere svært positiv for regionen. Herøy ligg nær Selja som i tillegg til Nidaros er dei viktigaste pilegrimsmåla. Pilegrimsturar er eit godt etablert konsept, også internasjonalt.

– Eg trur mange ønskjer å bruke ei etablert vandring i norsk natur som frå før er kjent langt utover landegrensene. Det er også grunn til å tru at talet på pilegrimar vil auke fram mot 2030 og tusenårsmarkeringa av Heilag-Olav sin død.

 

Ei djupare oppleving

Ein ønskjer å etablere Kystpilegrimsleia som ei samanhengande reiserute langs kysten. Bruk av leia skal fremje kunnskap om historie, kulturminne, miljøforståing, fysisk aktivitet og folkehelse samt tilrettelegging og bruk av kulturarv. Ein ønskjer også å gi ei djupare oppleving av kysthistorie, pilegrimstradisjonar, kyrkjehistorie og den kristne trua i tillegg til å vise fram kulturhistoria. Satsinga er både nasjonal og internasjonal. Nokre av pilegrimsrutene i Europa vert gått av fleire hundre tusen pilegrimar kvart år og pilegrimsturismen vert stadig meir populær.

 

Kommunen som medspelar

Ordførar Arnulf Goksøyr seier kommunen vil vere med å bidra til at måla for prosjektet Kystpilegrimsleia vert nådd.

– Vi vil vere ein medspelar i prosjektet og ønskjer at Herøy skal vere ein aktiv part i å legge til rette for utvikling av næringsverksemd knytt til Kystpilegrimsleia, fremje kulturminne og lokalhistorie for så å bruke dette i reiselivssamanheng, bruk og vern av den lokale kulturarven og tiltak som styrkar folkehelsa.

prest

Heilag-Olav møtte ikkje berre velvilje på misjonsferda. Foto: Herøyspelet

Stallar satsar på spel for 24. gong

Lagt ut

Veteran: Gjennom heile året ligg Bjørn Stallar i bakhovudet og kviskrar replikkar hos Sigurd Nygård. Og ut på våren seier Bjørn ifrå om at Sigurd må begynne å la skjegget gro. Det er berre å gjere seg klar. FOTO: TORILL MYREN

 

 

Serviceingeniøren i Rolls har heile verda som sin arbeidsplass. Men første helga i juli er det berre ein stad som gjeld.

 

Sigurd Nygard er klar for 24. gong. I 1992 vart han lokka inn som nattevakt, men såg på øvingane og tenkte at dette, det måtte han vere med på. Han fekk på hird-kostymet og var i ei av livvaktene til kongen i ti år. Så rykte han opp til sjef for hirden; Bjørn Stallar, og den rolla har han hatt sidan.

– Bjørn er ein av dei beste kameratane mine, ler han.

Gjennom heile året ligg Bjørn Stallar i bakhovudet og kviskrar replikkar. Og ut på våren seier Bjørn i fråom at Sigurd må begynne å la skjegget gro.  Det er berre å gjere seg klar.

– Det er ei tid ein ser fram til. Det er masse arbeid, men har stor verdi. Å få vere ein del av Herøyspelfamilien er heilt unikt. Vi er i lag. Løftar i lag.

Førstereis-deltakarar  i alle aldrar står på scena saman med profesjonelle skodespelarar.

– Vi treng dei profesjonelle til å løfte oss og kvaliteten, men det er heilt fantastisk å sjå for eksempel barna som er med. Dei gjer ein kjempejobb og spelar så godt. Eg huskar så godt eingong ein av flaggberarane besvimte og datt bak ein haug. Dei som sto igjen stiltra seg så fint til og fylte holromet i rekka.

Det å vere med i Herøyspelet krev innsats. Det er mykje øving, terping og venting. Veka før spelet så er det berre spel.

– Det krever sitt av familiane til dei som er med også. Eg har vore med i alle år og tidvis alle tre døtrene våre. Då er det godt å ha kona som logistikk-ansvarleg. Sjølv om ho ikkje har vore med på spelet, så har ho bidrege på sitt vis også til at dette skal gå.

Når det lir mot slutten av juni er Sigurd – og to hundre andre klare.

– Det er så kjekt å treffe igjen vener og kjente frå året før.
– Er det slik at alt rundt spelet nesten er kjekkare enn sjølve spelet?
– Eigentleg!

Sigurd ler høgt.

– Sjølve spelet er no heilt fantastisk og går andre spel ein høg gang.

Men stemninga og det sosiale rundt spelar også rolle. Ikkje minst i den berømte hirdhola. Mellom forestillingane blir det selt brennsnut til deltakarane, men Sigurd meiner at når ein driv dugnad, så skal ein sørge for gratis mat. Den ivrige jegeren hengde opp ein halv hjort, og i løynd vart det grilla hjort til mat mellom forestillingane nede i hirdhola. Med åra har menyen variert og utvikla seg – og plastpresenningen har vorte eit trebygg der Sigurd har feira både 40- og 50-årsdag og ein stad som er besøkt og brukt av både barnehagar og turgåarar og andre.

Bjørn Stallar har endra seg med åra. Sigurd liker at han er hissig, men meiner Stall-Bjørn har vorte mildare med åra. Etter 24 år i hirden ser Sigurd føre seg at 25. året, neste år, blir hans siste som Bjørn Stallar.